Van de paplepel en de inhoud

Moerstaalpaplepel

Wie dit leest heeft leren praten. Vanzelf, automatisch – het is je met de paplepel ingegoten door vaders, moeders, broertjes, zusjes of wie zich ook maar over je heeft ontfermd in de vroege kindertijd. Vaak kun je aan iemand horen waar die paplepel is gehanteerd. Onze taal is rijk en kent vele variaties in de vorm van dialecten en accenten. Toen je wereld groter werd merkte je dat het er daar vaak anders aan toe ging dan ‘thuis’. Je leerde de taal van anderen kennen en soms ook spreken.

Opdissen

Nu je volwassen bent en weet hoe je jouw mogelijkheden ontwikkelt, is je wereld, je rol en de daaraan gekoppelde verantwoordelijkheid sterker gedefinieerd. Jíj bent nu degene die de paplepel hanteert. De inhoud daarvan dien je toe aan eenieder die gevoed moet worden. Je hebt gemerkt dat die taak varieert, afhankelijk van de maaltijd die je opdient of het publiek dat bij je komt eten.

Zware kost bijvoorbeeld, moet ‘mondjesmaat’ en ‘hapklaar’ worden aangeboden. Op smaak brengen doe je met zout en kruiden, de vertering bevorder je met je keuze en combinatie van de ingrediënten. En ach… voor toetjes die de maaltijd prettig en met voldoening af kunnen sluiten blijkt meestal nog wel plek te zijn. Zo stem je inhoud en vorm op elkaar af om het leerproces optimaal te laten verlopen.

Maar uiteindelijk geldt: “The proof of the pudding is in the eating”.

Eigen vermogen

Je spreekt naar vermogen. Je bedient kieskauwers & fijnproevers, gulzigaards & veelvraten en kunt kiezen voor “veel praten en weinig zeggen, praten als een kip zonder kop, spreken als Brugman”, of “recht uit het hart spreken”. Maar meestal “zingt ieder vogeltje zoals het gebekt is”.

Om in bijzondere omstandigheden (rumoer, grote zalen, intieme ruimtes, wandelpaden) en met specifieke spreekdoelen (onderhandelen, overleggen, functioneren, debatteren, informeren, overtuigen) te voorkomen dat “je spreekt voor dovemansoren” en “paar’len voor de zwijnen gooit”, kun je naar technieken grijpen die je inhoud toegankelijk maken zodat je iedere luisteraar bedient. Verstaanbaar en begrijpelijk overkomen eist dat je de inhoud zodanig vormgeeft dat je boodschap manifest is.

Besteed dus, behalve aan de pap, ook regelmatig aandacht aan jezelf, de lepel en de luisteraar. De inhoud gaat vóór de vorm, maar inhoud zonder vorm bestaat niet!

Advertenties

Uit en in de kumfert zoon

Kumfert ZoonAls ik uitleg wat voor werk ik doe, wordt er vaak wat extra toelichting van me verwacht (wat niet zo gek is). Tijdens de extra uitleg knikt de vragensteller op een wat aha-achterdochtige manier. Een korte denkstilte volgt. Daarna wordt niet zelden geconcludeerd: “je haalt mensen dus uit hun kumfert zoon?!”

Ik heb steevast problemen met deze interpretatie van mijn verhaal en het schijnbare begrip dat daar mee gepaard gaat. Ten eerste wordt er blijkbaar van uit gegaan dat de gemiddelde toestand waarin mensen dagelijks verkeren als comfortabel kan worden aangeduid.

Ten tweede veronderstelt men ermee dat mensen zich, vóór ze me bezoeken, ín hun ‘kumfert zoon’ bevinden. In de praktijk geven mijn cliënten mij echter zelden die indruk. Het idee dat er zo dadelijk stemgeluid gaat klinken terwijl er niet gesproken wordt, levert eerder ongedurigheid en spanning dan comfort of gemak op.

Ten derde bekruipt mij op zo’n moment het gevoel dat ik ergens van beschuldigd word. Ik haal mensen ergens uit waar ze in zitten… Daar heb ik dan blijkbaar mijn “middelen” voor en die worden blijkbaar geheiligd door “Het Doel”. Toegegeven, ik houd van (wakker)schudden en actie, maar niet om mensen te verleiden hun grenzen te overschrijden.

Zodra mensen geluid gaan maken, gaan bewegen en beginnen te luisteren, ontpoppen ze zich als dynamische, intensief levende en lerende mensen. Ze associëren, beleven, denken, creëren – wisselend orde en chaos scheppend. Ze inspireren me, verassen me, en leren me wat leven en laten leven is.

Ik ervaar de situatie die zo ontstaat als zeer comfortabel. Daarom noem ik die situatie de ‘kumfert zoon’. Een situatie waarin alle inhoud tot uiting kan komen en kan worden vormgegeven.

Uiten in de kumfert zoon.