Deel 4: Robbert van Lanschot – de tand van de Profeet

In 2017 werd ik gebeld door Robbert van Lanschot. Hij was geen bankier, maar schrijver, begreep ik. En hij had wat vragen over de spraak van de Profeet. Vreemd, was deze man wel helemaal in orde? Nam hij me in de maling? Toch maar even googelen.

Slapstick

In stripverhalen zadelen auteurs dronken typetjes of figuurtjes die zojuist de tanden uit de mond zijn geslagen vaak op met een spraakgebrek. Ik betrap me erop dat ik de koddige teksten, meestal fonetisch genoteerd, ‘hardop’ in mijn hoofd meelees. Vallen, struikelen, onhandigheid en schijngevechten: ik kan er niets aan doen, het werkt op mijn lachspieren.

Logopedie

Als logopedist werkte ik met kinderen die soms werden uitgelachen om de vaak onvolkomen manier waarop ze spraken. Niets om vrolijk weg te lachen, al kan ik me voorstellen dat een afwijkende uitspraak bij sommige luisteraars op de lachspieren werkt. ‘Spraakgebreken’ kunnen allerlei oorzaken hebben: trauma/ongeluk, neurologische problemen, een probleem met de motorische aansturing, niet goed kunnen horen of luisteren. Binnen de logopedie wordt ook gekeken naar de invloed van slik-gedrag op de (mis)vorming van het gebit en daarmee op de uitspraak van klanken. Het achterhalen van de oorzaak van afwijkende spraak helpt om tot een passende behandeling te komen. Werken aan spraak komt nogal nauw: de tongpunt maakt een iets andere beweging of staat nét niet op de goede plek (lees ook: ‘Ode aan de tong’), de kaak staat in een afwijkende positie of de lippen maken een verkeerde vorm of beweging. In de aansturing van die bewegingen spelen hersenen, zenuwstelsel, waarneming (tactiel en auditief) en motoriek een rol.

De Profeet

Robbert was ooit diplomaat in o.a. Zuid-Soedan, Ethiopië en Moskou. Hij ontwikkelde zich tot journalist en publicist en heeft inmiddels een schat aan kennis en ervaring opgedaan waar het gaat om religies en culturen. Kennis die nodig is om tot begrip te komen van de drijfveren en acties van anderen. Hij onderzocht nu het privéleven van Mohammed. De Profeet bleek geen heilig boontje te zijn; de aanvankelijk verguisde, pacifistische zwerver hield bijvoorbeeld toen hij ouder was wel van een potje knokken (voor de goede zaak natuurlijk). Tijdens één van de veldslagen kreeg hij een klap op zijn gebit. Één van zijn tanden schijnt als reliek bewaard te zijn.

Diasteem

Hetzelfde jaar nog, in september, bezocht Robbert me in mijn atelier en vroeg me het hemd van het lijf over spraak(gebreken), met als kernvraag: had de profeet een spraakgebrek(je)? Niet als gevolg van zijn tijdens een veldslag uitgeslagen tanden, maar over de invloed van het als bekoorlijk ervaren spleetje (diasteem) tussen zijn tanden. Wat een leuk gesprek hadden we daarover! Zes jaar later, in april van dit jaar, bezocht hij me opnieuw tijdens mijn boekpresentatie en daarbij overhandigde hij me zijn inmiddels voltooide boek! Daarin de samengebalde geschiedenis van de profeet als persoon: tijd, plaats, omgeving, verhalen en gebruiken, zijn ijdelheid, zijn vele vrouwen, het eten, de openbaringen. Om hem heen de jaloezie, de uitsloverijen, de devotie, de gebruiken, de heilige schatten en relieken, oorlogen, overwinningen, migraties: de geschiedenis van de Islam. Wat een fascinerend en inspirerend boek: het leest als een roman en bevat een schat aan kennis en inzichten!

Pagina 190

Bijzonder om tussen neus en lippen door te lezen hoeveel capriolen Robbert zelf heeft uitgehaald tijdens zijn omzwervingen om deze hand geplukte, onbekende Wild Oost-verhalen uit de rijke historie van de Islam voor ons te kunnen noteren. En tot mijn verrassing (mijn hart ging even sneller kloppen) lees ik nu dat Robbert ook een passage heeft gewijd aan onze beschouwingen over de spraak van de profeet. Ik beschouw het als een eer, Robbert: dankjewel!

Profeteren

Wellicht heb jij geen spraakgebrek, maar wil je wel weten hoe je spraak tot stand komt of hoe je zo aan je spraak kunt werken dat mensen zich graag komen laven aan je profetische teksten. Wel, daar ik heb ik dus een boek over geschreven. Daaruit kun je leren hoe stem en spraak in elkaar steken en hoe je er mee aan de slag kunt.

Bezoek m’n website om erin rond te neuzen of om het te bestellen. En lijkt het je een goed idee om aan de slag te gaan met de communicatiegebreken in je organisatie? Neem dan gerust contact met me op om de mogelijkheden te verkennen!

Robbert van Lanschot, ‘De tand van de Profeet – Verhalen uit het islamitisch labyrint’, Balans, maart 2022. Je kunt het boek vinden op https://www.uitgeverijbalans.nl/boeken/de-tand-van-de-profeet/

www.hoezalikhetzeggen.nl