Deel 5: Van vermijding naar bevrijding – Cees van Elst

Als ik binnenkom zie ik het al: grote vellen papier aan de wanden (persoonlijke trajecten) en overal ‘geeltjes’; kleine zelfklevende papiertjes met steekwoorden (brainstorm). Het is de vierde en laatste module; de deelnemers (managers, leidinggevenden) zijn nu bijna een jaar bezig met zichzelf en met elkaar. Tijd om terug te blikken, samen te vatten en te gaan vertellen hoe men de buitenwereld en de toekomst tegemoet wil gaan treden.

Makkelijker gezegd dan gezegd

Vertellen? Het verhaal opschrijven of in een powerpoint verwerken lukt meestal nog wel. Maar tijdens de presentatie wordt er gezweet, gestotterd en ge-‘uh’t. Er wordt zenuwachtig bewogen en schichtig rondgekeken, de adem schiet omhoog en stemmen slaan over. Of men valt terug op een niets-aan-de-hand-zakelijke, lage en monotone opdreunstem. Het autonome zenuwstelsel ziet z’n kans schoon om met de spreker aan de haal te gaan: hoe sneller dit voorbij is hoe beter!

In het boek van @Cees van Elst (e.a.) kwam ik ook geeltjes tegen. Ze maakten onderdeel uit van een ademoefening in het hoofdstuk over mindfulness (‘Voor mensen met kleine kinderen: laat je kinderen geeltjes verstoppen in huis…’). Cees en ik ontmoetten elkaar online bij een workshop over het schrijven van blogs van uitgeverij Haystack. We hielden contact en toen mijn boek uitkwam spraken we af om in levenden lijve ons werk uit te wisselen. Het boek van Cees, Paul en Hartini beschrijft aan de hand van praktische voorbeelden een aantal belangrijk principes die in de coaching wereld gebruikt worden: sleutelen, non-dualiteit, ACT (Acceptance and commitment) mindfulness en heartfulness. ‘Van vermijding naar bevrijding’ besluit met het hoofdstuk ‘Trauma’.

Vagebond

In dat laatste hoofdstuk wordt aandacht besteed aan het autonome zenuwstelsel en de vagebond onder de zenuwen: de door een groot deel van ons lichaam zwervende Nervus Vagus (je kunt er meer over lezen in aflevering vier van de nieuwsbrief van Cees. In de ‘polyvagaaltheorie’ wordt ook veel aandacht besteed aan de invloed van het autonome zenuwstelsel op ons sociale functioneren. Binnen de logopedie wint deze theorie aan populariteit. Begrijpelijk, want de Nervus Vagus is niet alleen verantwoordelijk voor je spijsvertering en je hartslag maar bedient ook de larynx, je stemorgaan. De link naar persoonlijke communiceren (spanning, zenuwen, angsten, spreken en stem) is snel gelegd. Een functionele toepassing binnen de logopedische therapie is weliswaar minder eenvoudig te realiseren. De invalshoek in dit boek, een systematische uitleg en concrete context in de vorm van coaching technieken kan daarbij een concreet zetje geven.

Voetlicht

Als je nerveus of angstig bent als spreker gaat het er niet alleen om de adem en de stem te kalmeren, ook de spreektaak zelf moet tot behapbare proporties worden teruggebracht. Dat kan onder andere door de aandacht terug te brengen naar waar die hoort te zijn: bij je publiek. Het gaat niet om jouw ego, jouw angsten, status of prestatie, maar om je boodschap en de manier waarop die bij het publiek aankomt. Geen powerpoint dus, maar een gesprek. Richt je onderwerp praktisch en professioneel in, heb een helder doel voor ogen en kies de juiste vorm voor je verhaal: de drie hoofdingrediënten van een sprekerstraining. Wat wil je voor het voetlicht brengen, welke intentie heb je voor je luisteraars en hoe ga je je optreden vormgeven… het antwoord op deze vragen biedt een gezond tegenwicht tegenover een ontregelend zenuwstelsel.

Podium

De meeste coaches die ik ontmoet begeleiden hun deelnemers bij ontwikkel- of leiderschapstrajecten. Ik word in zo’n traject ‘ingevlogen’ op het moment dat het hoge woord eruit moet: ga maar staan en vertel je verhaal. Of je nu een persoonlijk verhaal of een zakelijke boodschap hebt: je zult er altijd staan met je eigen lichaam, stem en taal als gereedschap. Ik help deelnemers om de brug van het podium naar de luisteraar te slaan door ze ieder op hun eigen manier te laten spreken. De bevrijding die hierbij ervaren maakt dat ze dit soort centrale spreektaken niet meer hoeven te vermijden.

Wil je me als coach of trainer in één van jouw trainingen inzetten om met je deelnemers aan de slag te gaan? Neem dan gerust contact met me op om de mogelijkheden te verkennen!

En zoek je praktische handvatten om je cliënten te begeleiden tijdens hun presentaties? Met mijn boek kun je uitproberen hoe je persoonlijke dynamiek samenhangt met je stem en spraak en hoe je er concreet mee aan de slag kunt. Eerst zelf en daarna met anderen. Bezoek m’n website om erin rond te neuzen of om het te bestellen.

Cees van Elst, Paul Smit, Hartini van Rijssel: ‘Van vermijding naar bevrijding, – drie coachingswegen naar zijn’, Samsara, 2022. Je kunt het boek vinden op https://www.samsarabooks.shop/nl/van-vermijding-naar-bevrijding.html

www.hoezalikhetzeggen.nl