Drie manieren om uit de vaagheid te verrijzen

The awakening – Seward Johnson. Foto: Ken Ek Seward, Johnson Atelier

Hieronder geef ik drie adviezen om de reus in je te laten ontwaken als die dreigt weg te zakken in het drijfzand van gekraak, gemompel of geschutter: niet op gang komen met je stem, onverstaanbaar spreken of onvoldoende formuleren.

Gekraak

Je bent nog niet helemaal wakker maar je loopt al wel rond. En op het moment dat je je eerste zin van de dag wilt zeggen merk je dat je stem er nog niet klaar voor is. Krakend en af en toe wegvallend komt je stem op gang. Een keertje je keel schrapen helpt vaak om je spreekstem aan te zwengelen. Als een of twee keer schrapen niet voldoende is het verstandig om een andere strategie uit te proberen.

Als spreker is het een goede gewoonte om aan het begin van de dag of na uren stilzwijgend werken even de stem op te warmen; tot die tijd neem je de telefoon even niet op of ga je geen belangrijk gesprek beginnen. Zet je stem AAN. Houdt je lippen daarbij gesloten. Begin na een halve minuut je geluid ook rustig omhoog en omlaag te bewegen en laat dit geneurie lekker door je hoofd zoemen. Zo warm je je stem in een minuut (of twee) op en is je spreekstem ontwaakt: helder en levendig.

Gemompel

Je bent aan het praten en tegelijkertijd nog diep aan het nadenken. Of je geeft alvast antwoord maar bent met je gedachten nog ergens anders. Zolang je hersens zich nog niet volledig aan je spreektaak kunnen wijden werkt je articulatiesysteem niet optimaal. Je onderkaak (die misschien wel op je vuist leunt) komt onvoldoende in beweging, je tong beweegt met de Franse slag en je lippen hangen nog op de bank. Je mompelt maar wat en je klankvorming levert niet meer op dan een slappe T, een blubber P en wat neuzelige klinkers.

Stel in zo’n geval het spreken liever uit: geef je partner met een handgebaar te kennen dat iets anders je aandacht in beslag neemt. Of: Schakel over naar een communicatieve houding. Maak je los van je beeldscherm, haal je elleboog van tafel, kom een beetje overeind, pauzeer even en spreek je dan pas uit. Zo klink je aanwezig en duidelijk.

Op belangrijke spreektaken kun je je voorbereiden door je spraak op te warmen met tong, lip en kaakbewegingen of met wat pittige articulatieoefeningen. Het helpt je om je onzekerheid, zenuwen of verlegenheid te overwinnen; dankzij hardop oefenen kom je binnen twee minuten helder ter zake.

Geschutter

Misschien heb je een goed idee, maar is het nog niet voldoende uitgedacht. Of je bent het niet eens met iemands stelling of mening. Je hebt je argumenten nog niet concreet geformuleerd maar begint alvast met tegenwerpingen. Dat pakt dan nét iets anders uit dan je bedoelde. Je nam geen tijd om je geschut in stelling te brengen en eindigt met wat geschutter vanuit de loopgraven. Je tegenstander is goed voorbereid en maakt handig gebruik van je gestamel door je te onderbreken en nogmaals te scoren.

Denk na in stilte. Kies per punt dat je wilt maken of argument dat je naar voren wilt brengen een kernwoord. Wacht tot je lijstje compleet is en begin met het opnoemen van die punten. Houdt daarbij oogcontact met je luisteraar(s): kijk rond! Zodra je hiertoe in staat bent, heb je ook voldoende focus om al je punten te kunnen toelichten in langere en complete zinnen. Op die manier komt je boodschap klip-en-klaar over.

Ontwaken

Kom tevoorschijn met je prachtige idee, je briljante redenering of je fantastische plan. Laat je niet beperken door de willekeurigheid van je spraakpatronen! Voor een effectief spraakproces moeten alle fysieke componenten aanwezig, wakker en in bedrijf zijn. Is je lichaam niet actief, dan moet je het wekken, op gang brengen en zorgvuldig gebruiken. Laat je boodschap niet verzanden in gemompel, maar spreek je uit.

Wil je werken aan je stem en spraak? Kom dan in actie! Zoek in mijn boek naar passende bewegingen om jouw stem tot klinken te brengen, spraakpatronen te verlevendigen en je verhaal effectief vorm te geven. Neem contact met me op voor een sessie of een workshop, ik maak graag kennis met je!

Meer werk van Seward Johnson is hier te zien: https://sewardjohnsonatelier.org/category/exhibition/