Hout schaven doe je het beste in een vloeiende beweging. Een stevige positie (voeten uit elkaar en een beetje door de knieën) is daarbij belangrijk. En natuurlijk: met welke houtsoort heb je te maken, hoe lopen de nerven, schaaf je kops of in de lengte?

Goede houtbewerkers weten dat schaven een vak op zich is: niet elk soort schaaf leent zich voor hetzelfde klusje. En voordat je een schaaf gebruikt moet je die nauwkeurig scherpen en afstellen: een secuur karweitje.

Schaven en roeren

Voordat een zanger zingt is er ook al heel wat geschaafd. Aan het repertoire. Aan de stem. Aan de dictie. Aan de frasering, de interpretatie en de uitvoering. Het resultaat mag er zijn na al die moeite: de zanger klinkt als een klok en het publiek raakt in beroering.

Slijpen

Sprekers die hun taak serieus nemen schaven op soortgelijke wijze aan hun verhaal, hun stem en hun spraak. Hoe zit mijn verhaal in elkaar? Hoe klinken mijn stem en mijn uitspraak in deze ruimte? Wat doen mijn melodie en dynamiek met mijn luisteraars? Door je met deze vormvragen bezig te houden draag je bij aan je inhoud. En ja: ik weet dat velen die zich uitsluitend op de inhoud richten dit werk aan de vorm niet kennen of afdoen als ‘fijnslijperij’; ze besteden er geen tijd aan.

Afwerking

Ieder die dit leest kent de gevolgen van de onderschatte vorm: wanneer je luistert naar inhoudelijk goede sprekers met onafgewerkte of contourloze verhalen, moeilijk in te passen details, een stemgeluid dat weerstand oproept of spraak waarachter je blijft haken. Lastig om naar te luisteren en voordat je het weet zit je met zaagsel in je hersens of een houtkrul in je oor. Jammer, want de meeste sprekers zijn uit het goede hout gesneden. Een beetje aandacht en gebruik van het juiste gereedschap kan van een goede boodschap een mooi afgewerkt en passend product maken.

Product

Spraak hoeft absoluut niet algemeen beschaafd, gladgestreken of zoet gepolijst te klinken. Maar je publiek is je eeuwig dankbaar wanneer je zorg hebt besteed aan hetgeen je vertelt. Het oor van de luisteraar merkt heel precies op of een spreker heeft lopen schaven of raffelwerk aflevert (ga zelf in gedachten maar wat sprekers na…). Bovendien bespaart enig schaafwerk ons als luisteraars een aantal minuten die we anders moeten gebruiken om niet afgeleid te raken door de manier van spreken.

Atelier

Ik gun elke spreker het juiste gereedschap en de kennis voor ieder sprekersdoel. Het is gewoon heerlijk om daar je eigen kleine atelier, je werkplaats of gereedschapskist voor te hebben, omdat je zo altijd met een afgewerkt product tevoorschijn kunt komen.

Ben je als professional uit het goede hout gesneden maar is je materiaal nog niet helemaal toegepast op verschillende spreeksituaties? Kom dan naar mijn atelier op Scheveningen om te leren hoe je je stem, je spraak, je verhaal of je optreden bijschaaft. Of gebruik er mijn praktische handleiding, het boek ‘hoe zal ik het zeggen’ voor.

www.hoezalikhetzeggen.nl