Iedere keer wanneer ik iets zeg, zeg ik iets anders niet. Hoeveel ik ook praat, het meeste blijft ongezegd. Ik kies dit keer voor het verhaal van de gesloten mond.

Mmm

Wanneer je met je lippen op elkaar je stem een paar seconden ‘AAN’ zet, stroomt de in trilling gezette lucht door je neus: de enig overgebleven weg naar buiten. Als je die weg ook afsluit blijft er niets meer van je stem over. Doe het maar eens: knijp je neus dicht terwijl je met je lippen op elkaar geluid maakt. Binnen een seconde is het onmogelijk geworden om je stemgeluid voort te laten duren.

Lawaai in stilte

Je stem klinkt met je mond dicht voor de buitenwereld een stuk minder luid dan wanneer je je mond opent. En ook via je eigen gehoorschelpen komt weinig van je geluid naar binnen. Toch heerst in jouw hoofd een aardige herrie. Dat komt omdat je gehoororgaan mee resoneert; je registreert behoorlijk wat lawaai. De beenderen van je schedel worden in trilling gebracht en de holtes versterken het geluid: je kunt de trilling goed voelen kriebelen bij je lippen of je gebit, wanneer je je kiezen losjes op elkaar houdt. Je verzegelde lippen versterken je stemgeluid in je hoofd maar dempen het voor de buitenwereld, omdat het via een nauwe en lange omweg vol hindernissen je keel moet verlaten.

Resonans

Wat je misschien (niet) weet is dat een kalme beweging van de stem, waarbij de lippen gesloten zijn, een heilzame werking voor de stemplooien hebben. Lippen op elkaar, stem AAN, de stem rustig omhoog en omlaag laten bewegen, ademen, en weer verder… Je stemplooien ontspannen in een perfect trillingspatroon. En als bijeffect trilt eventueel vastzittend slijm in je neus- en keelholtes los (af en toe even rustig slikken) waardoor je stem nog makkelijker kan functioneren. Met deze manier van geluid maken kun je je stem dus even opwarmen voordat je ermee gaat praten (of zingen).

Nasalen

De klank die je met gesloten lippen maakt heet niet geheel toevallig ‘een nasaal’. Naast deze mmmmm-klank bestaan er in het Nederlands nog twee nasalen: de ‘n’ en de ‘ng’. De overeenkomst is dat ze door je neus klinken, het verschil is dat je voor elke nasaal de afsluiting op een andere plek in je mond maakt. Bij de ‘m’ is dat rond de lippen, bij de ‘n’ rond de tandzoom/met de tongpunt en bij de ‘ng’ rond het zachte gehemelte/met de tongrug).

Veelzeggende stilte

Is je mond gesloten en maak je ook geen stemgeluid meer, dan is het stil. Stilte is een krachtig middel in de communicatie. Wanneer je niet praat ben je stil. Maar je kunt stiltes ook onderdeel laten maken van je spraak. Tussen het praten door laat je stiltes vallen. En in combinatie met je spraak gaan die stiltes ook iets zeggen. Experimenteer er maar eens mee door in je eerstvolgende zin op een willekeurig moment een stilte te laten vallen. Je hoort dan vanzelf de betekenis van je zin veranderen. En door de stilte op een ander moment te laten vallen zul je merken dat de betekenis op nieuw verlegd wordt.

Stilte maakt de tongen los

Stiltes vallen natuurlijk ook om andere redenen: je wilt, kunt of durft niet te praten. Of je weet het even niet. Een stilte laten vallen is één. Een veelzeggende stilte laten vallen is iets anders… Kom maar eens met een gedurfde stelling of bewering. Of daag iemand uit, stel een indringende, brutale of moeilijke vraag. Spoor aan, beloon, stem in of geef een compliment. En laat dan een stilte vallen. Accepteer vervolgens de consequenties: wacht op de reactie. Een van de grote voordelen van niet spreken is dat je dan beter kunt luisteren.

My ears are open

Mocht je van mijn stilzwijgen gebruik willen maken om iets te zeggen of te vragen over jouw stem, dan houd ik nog even mijn mond. Verbreek gerust de stilte: laat van je horen, neem contact met me op; ik luister, denk met je mee en ga samen met je aan de slag.

In mijn atelier op Scheveningen geef ik individuele sessies of een workshop van een dag aan professionals die spreken.

www.hoezalikhetzeggen.nl