Snelheid

Van snelle sprekers krijg ik vaak te horen dat ze snel spreken omdat ze zo snel denken. Mijn reactie daarop is steevast dat iedereen ‘sneller’ denkt dan spreekt. Het zou toch wat zijn als iemand alle gedachten van het moment direct zou kunnen uiten in spraak. Voordat je over je spreektempo nadenkt, zou je je af kunnen vragen: wat en hoe denk je eigenlijk vóórdat je spreekt?

Afasie

Ivar Schute, archeoloog en schrijver, kon vlak na zijn hersenbloeding niet meer spreken. Hij schrijft in zijn boek “Ik, de man met afasie” dat hij toen niet in een taal dacht, althans niet in woorden. En hij legt daarbij de relatie met de zogenaamde pre-verbale fase van een kind: de periode dat een kind nog niet in staat is zich in taal uit te drukken. “Als je dan in het ziekenhuis ligt, wat voor taal zijn je gedachten?” En: “Zijn je gedachten niet altijd preverbaal en geef je er achteraf woorden aan? Dus ook jij, ik bedoel gewoon gezonde persoon, niet lijdende aan een hersenbeschadiging.”

Selectie

Een interessante vraag. En nu je er toch bij stil staat of je in beelden, gevoelens of in woorden denkt, realiseer je dan ook even dat je nooit in staat zult zijn om al je gedachten een op een om te zetten in gesproken taal. Om te spreken moet je je gedachten ordenen: je concentreert je op een enkel thema, beeld of gevoel. Vervolgens selecteer je de taal (woorden en zinnen) die je nodig hebt om daar iets over te zeggen. Dat gebeurt ook gaandeweg, tijdens het spreken.

Ontremming

Je kunt je veelheid aan gedachten dus niet als excuus gebruiken voor een (te) hoog spreektempo. Misschien wil je graag in korte tijd zoveel mogelijk gedachten omzetten in woorden. Dat kan uitmonden in een ontremd spreektempo, inclusief mompelen, struikelen over en inslikken van woorden. En zelfs wanneer je ongestraft hoge snelheden kunt behalen (proficiat: snel spreken is een vaardigheid!) blijft het jammer. Je luisteraar hecht meer waarde aan een rustige en heldere boodschap dan aan een overrompelende spraakwaterval.

Denken en praten

Snel of veel denken is dus geen direct bepalende factor voor je spreektempo. ‘Denk na voordat je iets zegt’ vraagt of je met de selectie van je gedachten bezig wilt zijn. Die selectie heeft niet alleen invloed op de hoeveelheid spraak die je nodig denkt te hebben, ze bepaalt ook de kwaliteit van je woordkeuze en zinsbouw. Uiteindelijk mag je verwachten dat je met een kwalitatieve selectie ook een lager tempo genereert. Voor verlagen van je spreektempo is extra denkvermogen hard nodig. En als je dat denkvermogen inzet voordat je je mond opent, spreek je een stuk rustiger. Bovendien bevorder je de interactie met je luisteraar.

Wil je leren hoe je tempobewegingen in je spraak aanbrengt? Spreek een individuele sessie af of neem deel aan de workshop ‘Professioneel spreken in een dag’. Of lees het in en oefen het uit mijn boek.

Wil je het indrukwekkende verhaal van Ivar Schute lezen?

‘Ik, de man met afasie. De betekenis en impact van het niet kunnen spreken.’ is te bestellen bij Uitgeverij De Graaff (€16,50)

www.hoezalikhetzeggen.nl

#stem #spraak #spreken

#taal #denken #spreken

#tempo #snel #traag

#ritme #vertragen #versnellen

#articulatie #spraakbeweging #motoriek

#spraakwaterval #ratelen #ontremmen

#haperen #struikelen #inslikken

#overwegen #selecteren #verwoorden

#beeldtaal #gevoelstaal #preverbaal

#stemdocent #stemcoach #stemtrainer