Een goede looptraining wordt gekenmerkt door tempowisselingen. En daarmee bedoel ik niet alleen de training in intervallen, maar ook de factoren die maken dat het tempo van bewegen wisselt. Opwarmen, tempo opvoeren, sprint, uitlopen. En: wind mee of tegen, heuvel op of af, tijd van de dag, fitheid. Al die bewegingen in het tempo leveren een steeds variërend ritmepatroon op.

Hoe zit dat eigenlijk bij spreken: is daar ook sprake van een variërend ritme?

Mond

Ritme ontstaat wanneer je je spreektempo verhoogt en verlaagt. Ritme kun je op klank-, woord- en zinsniveau aanbrengen. Pauzes tussen woorden en zinnen maken je ritmische patronen compleet.

De ritmische spreker heeft goud in de mond: ritme houdt de luisteraar op het puntje van de stoel: een gevarieerd spreekritme klinkt luisteraars als muziek in de oren.

Lichaam

Je lichaamsbewegingen hebben invloed op je spreektempo en -ritme. Wanneer je tijdens het spreken ook nog speelt met je snelheid van bewegen breng je automatisch ritmepatronen aan. Lees maar eens in mijn boek en probeer de oefeningen uit. In bijgaand filmpje negeer ik die lichaamsbeweging juist en gebruik één looptempo: best een uitdaging (je mag het ook stilstaand uitproberen hoor)!

Tempo

Ben je een snelle spreker? Dan zit er weinig beweging in je tempo. Je ritme zal dan ratelend klinken omdat er geen vertragingen, losse tikjes of flinke paukenslagen in te horen zijn. Het schiet allemaal wel lekker op, maar het klinkt niet zo interessant. Omgekeerd geldt hetzelfde voor trage sprekers: een trage stroming is voorspelbaar en verveelt daarom al gauw.

Spreken op een (te) hoog of (te) laag tempo is voor een luisteraar vaak al voldoende reden om af te haken.

Variatie

Tempovariatie verhoogt de kwaliteit van je boodschap. Je kunt door even te vertragen ergens de nadruk op leggen. Of een gevoel van urgentie aanbrengen wanneer je even versnelt. Je staat met vertragingen ergens bij stil of maakt pontificaal reclame voor een woord. En door te versnellen kun je terloops iets wegmoffelen (je geeft er een bijzaak mee aan), even ergens snel doorheen razen of een korte toespeling of grapje maken. Al die tempovariaties leveren ritme op, een ritme dat op subtiele wijze waardeverschillen in je boodschap aanbrengt.

Verstoring

Zoals de wind, een heuvel en je fitheid voor belemmeringen zorgen bij hardlopen, zo kan je adempatroon je belemmeren in je spraak. Daar liggen vaak weer zenuwen, haast, onzekerheid of zelfs conditieproblemen aan ten grondslag; zaken waar je als spreker niet altijd rekening mee houdt. Het effect van deze verstoring op je spreekritme is zeker niet altijd negatief en kan bij je luisteraar verschillende reacties en emoties oproepen. Omdat je als spreker controle wilt uitoefenen op de uitwerking van je spraak, is het natuurlijk wel zinnig om te inventariseren welke effecten je er mee teweegbrengt en welke factoren van invloed zijn op jouw adempatroon. Op die manier kun je er bewust aandacht aan gaan besteden.

Training

Aandacht besteden aan je ritmiek om daarmee een aantrekkelijk(er) spreker te worden doe je door in beweging te komen: kennis alleen gaat je niet helpen! Stel een training samen die bestaat uit praktische oefeningen om je mond- en tongmotoriek te trainen en werk dan verder aan je ritme via je articulatiebeweging, je lichaamsbeweging en het oprekken van de uiterste snelheden die je met je spreektempo kunt halen. Werk tenslotte consequent aan het vertragen en versnellen van (oefen)zinnen.

Kom in beweging

Moet je iets belangrijks gaan zeggen en lijkt het je goed om je spraak te komen trainen? Kijk dan even bij individuele sessies of doe mee aan professioneel spreken in 1 dag. Je kunt natuurlijk altijd m’n boek er nog bij pakken. Het maakt niet uit wat je doet, maar kóm in beweging!