Vraag 7 (over ‘spreken’)

Sommige mensen schudden hun speech zo uit hun mouw, hoe kan dat? Is dat een talent?

Wanneer je denkt dat je dat nooit zo zou kunnen, vraag je dan eens af wat er achter die schijnbare vanzelfsprekendheid schuilt. Regelmatig hoor ik tijdens trainingen dat bij sprekers de zenuwen door hun keel (of hun hele lijf!) gieren. Maar hun toehoorders ervaren vaak iets heel anders: rust, betrokkenheid en verbinding. De spreker is hard aan het werk met de inhoud en de relatie – die (in)spanning kost energie van de spreker en levert ook een geboeid publiek op. De vraag is dus: hoe krijg je dat voor elkaar?

Makkelijk praten

Dat er mensen zijn die veel en makkelijk praten, kan kloppen. Misschien hebben we het dan over expressieve mensen met het hart op de tong of sociale veelpraters die overal op reageren of nooit om een praatje verlegen zitten. Makkelijk praten kan op vele manieren worden gedefinieerd. Sommige sprekers hebben een enorme woordenschat. Ze hebben het vermogen zich uit te drukken in eloquente zinnen die weinig ruis en veel inhoud bevatten. Anderen hebben het vermogen om snel te kunnen associëren of ad rem te kunnen reageren.

Inhoudelijk spreken

Dan zijn er sprekers die veel kennis of ervaring hebben opgedaan op verschillende gebieden. Of die ontzettend veel hebben gelezen en gestudeerd waardoor ze over (on)uitgesproken kennis beschikken op het gebied van filosofie, religie, talen of specifieke wetenschappelijke theorieën. Sommigen kunnen er bloemrijk over vertellen, anderen kunnen diezelfde kennis kort en krachtig samenvatten. Het helpt je als spreker wanneer je over voldoende inhoud beschikt.

Beroepssprekers

Dan zijn er nog de verhalenvertellers, acteurs en voordrachtskunstenaars die het liefst optreden in het licht van de schijnwerpers. En op tv, internet en op grote congressen zijn er dagvoorzitters, discussieleiders, journalisten en politici. Er zijn ontzettend veel professionals die beroepsmatig spreken: elk met hun eigen kwaliteiten als mens én als professional.

Vakmanschap

Zie je in een spreker meerdere van bovenstaande kwaliteiten verenigd, dan zal het ook wel kloppen dat die persoon een goed verhaal kan houden. Dergelijke sprekers weten over het algemeen maat te houden; ze kunnen zich bescheiden en tegelijkertijd functioneel en daadkrachtig opstellen. Zij bereiden zich het liefst eerst goed voor, zodat hun woorden mooi aansluiten bij de situatie waarin ze spreken en bij de luisteraars die ze toespreken.

Oefening baart kunst

Misschien kijk je met bewondering of afgunst naar prestaties van topsporters of topmusici; daarnaast besef je waarschijnlijk vast wel wat deze professionals hebben moeten doen om op een dergelijk niveau te kunnen functioneren. Als je geen topsporter of -muzikant bent, pas je je ambities dus wat aan en doe je wat je kunt. Je stelt een trainingsprogramma op en oefent. En dat is precies wat je als spreker kunt doen: je voorbereiden en oefenen. Al is het maar kort. Voorbereiding en oefening helpen je om een verhaal vloeiend te vertellen en keurig te laten landen. Wil je hier serieus werk van maken, ga dan naar hoofdstuk 7 van mijn boek ‘Hoe zal ik het zeggen’, en vergeet niet de bijlage bij dat hoofdstuk: ‘Inhoud – wat en wie; kies je kern’ onder de loep te nemen.

Wat let je?

Luister kritisch naar verhalen van verhalen-uit-de-mouw-schudders: bevatten ze bruikbare, humorvolle en voor de gelegenheid toepasbare inhoud? Zo ja, dan heb je met een geoefende spreker te maken. Neem ze als voorbeeld en inventariseer voor jezelf ook serieus wat jouw kwaliteiten zijn en waar jouw inhoud aan bij kan dragen. Gebruik dat in je voorbereiding; daardoor raak je steeds beter in staat om ook eens een verhaal uit je mouw te schudden. Hoe vaker je het doet, hoe beter het zal gaan. Veel succes met luisteren, oefenen en uitproberen!